1. Czym są?
Dymy są wydzielane przez substancje poddawane różnych procesom (np. przy podgrzewaniu). Niektóre dymy są jedynie drażniące, podczas gdy inne mogą być toksyczne.
Mgły to cząsteczki substancji przenoszone w powietrzu w postaci kropelek (najczęściej wody). Mogą osiadać na podłogach, czyniąc je śliskimi, oraz ograniczać widoczność poprzez osiadanie na oknach i oprawach oświetleniowych.
2. Gdzie można się z nimi zetknąć?
Z dymami i mgłami można się zetknąć w wielu obszarach; oto najpopularniejsze z nich:
- dwutlenek węgla w browarach i destylarniach (wydzielany podczas fermentacji);
- tlenek węgla w garażach;
- aceton u producentów żywności;
- benzen w instalacjach rafineryjnych;
- metanol w destylarniach i instalacjach rafineryjnych;
- alkohol etylowy w destylarniach i browarach.
- gazy znajdujące się w kontenerach, wydzielane przez ich zawartość, takie jak formaldehyd, toluen, benzen, ksylen lub tlenek węgla. Zob. urządzenia do monitorowania stężenia gazu.
Pamiętaj: dymy mogą pozostawać w kadziach, cysternach, bębnach itp. długo po usunięciu zawartości, dlatego też należy zachować ostrożność, wchodząc do przestrzeni zamkniętych lub słabo wentylowanych.
Zob. sposób postępowania z kontenerami poddanymi fumigacji:
3. Jakie szkody mogą spowodować?
Dymy i mgły mogą zasadniczo spowodować uszkodzenia po dostaniu się do układu oddechowego, atakując płuca, mózg, układ nerwowy i inne organy. Mogą jednak powodować inne zagrożenia przez:
- osiadanie na podłogach, czyniąc je śliskimi;
- ograniczanie widoczności przez osiadanie na oprawach oświetleniowych i oknach;
- powodowanie pożarów, jeżeli wejdą w kontakt z określonymi rodzajami urządzeń elektrycznych;
- wybuchnięcie płomieniem lub wybuch przy zapaleniu.
4. Co można zrobić, aby ograniczyć ryzyko?
Ponieważ wiele rodzajów dymów i niektóre mgły są niewidoczne, najważniejsza jest świadomość, kiedy i gdzie mogą one powstawać.
Często w strefach niebezpiecznych w lokalu przedsiębiorcy widnieją powiadomienia. Jeżeli nie zapewniono odpowiedniej wentylacji, a funkcjonariusz musi pracować w takich strefach w czasie, gdy istnieje prawdopodobieństwo powstawania mgieł lub dymów, musi on stosować indywidualne środki ochrony dróg oddechowych.
Ostrzeżenia:
- Maski przeciwpyłowe nie zapewniają ochrony przed dymami i mgłami.
- Indywidualne środki ochrony dróg oddechowych mogą stosować wyłącznie przeszkoleni funkcjonariusze.
Jeżeli funkcjonariusz pracuje w przestrzeniach zamkniętych, takich jak statek, mogą w nich występować niebezpieczne dymy lub gazy. Należy korzystać z
urządzeń do monitorowania stężenia gazu w celu sprawdzenia zarówno poziomu tlenu atmosferycznego, jaki i obecności niebezpiecznych dymów.
5. Atmosfery łatwopalne
Łatwopalne gazy, pary i mgły są wytwarzane lub wykorzystywane w wielu procesach przemysłowych. Jeżeli nie są właściwie kontrolowane, mogą spowodować poważne wybuchy lub pożary. Obszary, w których występują takie atmosfery, są znane jako strefy niebezpieczne i klasyfikowane w następujący sposób:
- strefa 0 – jeżeli gaz łatwopalny/łatwopalna mieszanina z powietrzem utrzymuje się stale;
- strefa 1 – jeżeli wytworzenie atmosfery wybuchowej jest prawdopodobne; oraz
- strefa 2 – jeżeli wytworzenie atmosfery wybuchowej jest mało prawdopodobne, ale możliwe przez krótkie okresy.
Głównym wymogiem w tych strefach jest zapobieganie wszelkim okazjom do zapłonu atmosfery poprzez wykluczenie wszystkich potencjalnych źródeł zapłonu.
Niektóre z nich są oczywiste, takie jak zapałki, zapalniczki czy zapalone papierosy, ale inne niekoniecznie. Zapłon atmosfery łatwopalnej mogą również wywołać:
- pojazdy silnikowe;
- urządzenia elektryczne (zasilane lub na baterie);
- iskry z narzędzi ręcznych;
- niektóre rodzaje telefonów komórkowych i odbiorników radiowych.
Zawsze, gdy w strefie niebezpiecznej trzeba skorzystać z urządzenia elektrycznego lub narzędzia ręcznego, niezbędne są szczególnie środki ostrożności. Należy poznać zasady bezpieczeństwa stosowane przez przedsiębiorcę i ich przestrzegać.
Należy korzystać ze sprzętu „iskrobezpiecznego” zawsze, gdy istnieje ryzyko, że atmosfera może być łatwopalna.
6. Co oznacza „iskrobezpieczny”?
Sprzęt iskrobezpieczny oznacza „urządzenia i okablowanie, które są niezdolne do uwolnienia dostatecznej ilości energii elektrycznej lub cieplnej w normalnych lub nienormalnych warunkach, aby doprowadzić do zapłonu określonej niebezpiecznej mieszaniny w atmosferze w jej najbardziej łatwopalnym stężeniu”.
