1. Għal xiex jintuża?
Bħala parti mid-dmirijiet tiegħek, jista’ jkun li jkollok taħdem f’żoni fejn tista’ tkun espost għal trabijiet perikolużi, dħaħen jew gassijiet, jew fejn aktarx li jkun hemm nuqqas ta’ ossiġnu (jew it-tnejn). L-aktar post fejn dan jista’ jseħħ huwa waqt it-tiftix fil-vapuri.
Jekk ma tistax tevita dawn iż-żoni (eż. billi tuża metodi ta’ ħidma differenti), għandek tilbes tagħmir tan-nifs protettiv.
Hemm ħafna tipi differenti disponibbli, minn sempliċi maskri ta’ kontra t-trab għal apparat ikkumplikat tan-nifs. Din it-taqsima tittratta dwar dawk ir-respiraturi maħsuba sabiex jipproteġu kontra trab dannuż. L-apparat tan-nifs maħsub sabiex jipproteġi kontra d-dħaħen tossiċi jew in-nuqqas ta’ ossiġnu huwa diskuss fit-taqsima li jmiss.
2. Kif niddeċiedi liema tagħmir protettiv tan-nifs għandi nirrakkomanda?
Għandek tassigura li t-tagħmir protettiv tan-nifs ikun adattat għall-perikli fiż-żona fejn qiegħed taħdem. Imbagħad tkun tista’ tiddeċiedi t-tipi ta’ tagħmir li għandek tuża (ara t-taqsima li jmiss). Biex tiskopri jekk it-tagħmir huwiex adattat, għandek tistaqsi:
- Jekk l-atmosfera hijiex sigura għan-nifs mingħajr tagħmir respiratorju protettiv?; u
- Jekk is-sustanza li qiegħda tniġġes l-arja hijiex trab, gass jew fwar?
Tista’ tieħu parir mingħand l-esperti. It-taqsima dwar is-sustanzi perikolużi tagħti pariri dwar l-eżami ta’ sustanzi bħal dawn.
3. X’tipi huma disponibbli?
Ir-respiraturi użati f’bosta amministrazzjonijiet jippurifikaw l-arja billi jiġbduha minn ġo filtru li jneħħi s-sustanza(i) perikolużi. Hemm tipi varji ta’ filtri disponibbli, skont il-perikli li aktarx ser tiltaqa’ magħhom.
Huwa essenzjali li tagħżel il-filtru adattat. Jekk tuża t-tip ħażin jista’ jkun ta’ periklu kbir għaliex ma jipproteġikx.
- Respiratur ta’ effiċjenza għolja: Maskra li tgħatti l-wiċċ kollu b’valv ta’ esalazzjoni u filtri għall-protezzjoni kontra t-trabijiet tossiċi, inkluż l-asbestos. Innota — mhux l-asbestos il-blu peress li l-frak tiegħu huma żgħar wisq biex jiġu ffiltrati ’l barra b’suċċess. Għal aktar informazzjoni, ara t-taqsima dwar is-sustanzi perikolużi.
- Respiraturi li jintremew: Maskra magħmula minn materjal filtranti ddisinjata sabiex tgħatti l-imnieħer u l-ħalq, xi kultant ikollha valv ta’ esalazzjoni inkluż. Dawn ir-respiraturi joffru protezzjoni kontra t-trabijiet perikolużi biss, u għal perjodi limitati biss.
4. X’inhuma l-limitazzjonijiet tiegħu?
Ir-respiraturi ma jipprovdu l-ebda protezzjoni kontra l-gassijiet tossiċi, u huma mfassla primarjament sabiex jpproteġuk kontra trabijiet li jagħmlu ħsara jew trabijiet inkonvenjenti. Dawn tajbin biss daqs kemm idum tajjeb il-materjal tal-filtru — jekk ikun nieqes, imqatta’ jew mikul ir-respiratur ma jipproteġikx.
- L-użu f’temperaturi għoljin: Għandek mnejn issib ċerti tipi ta’ respiratur skomdi jekk tilbishom għal perjodi twal f’ambjent sħun.
- L-użu ta’ respiraturi kontra t-trab: Dejjem iċċekkja li għandek ir-respiratur u l-filtru adattat qabel ma tidħol fi kwalunkwe atmosfera mimlija trab. Tinsiex: iż-żona tista’ tkun nieqsa wkoll mill-ossiġnu — ir-respiratur ma jipproteġikx minn dan.
Il-filtri fir-respiraturi eventwalment jinstaddu bit-trab u mbagħad in-nifs isir aktar diffiċli. Ibdel il-filtri (barra l-atmosfera kkontaminata) kif irrakkomandat mill-manifattur.
Tinsiex: ċerti respiraturi bil-filtri tal-kartriġ ukoll għandhom perjodu ta’ ‘użu massimu’ rakkomandat. Kun żgur li tkun taf kemm huwa dan il-perjodu u segwih.5. Fejn għandek tilbes il-protezzjoni respiratorja?
Għandek tilbes ir-respiraturi kull meta taħdem f’atmosferi tat-trab. Il-maniġers għandhom jiddeċiedu jekk humiex meħtieġa r-respiraturi wara l-valutazzjonijiet tagħhom tar-riskju dwar is-saħħa u s-sigurtà.
6. Kif nużah?
Huwa importanti li tkun taf kif tuża l-forom kollha ta’ protezzjoni respiratorja. Il-maniġer tiegħek għandu jagħtik taħriġ li jkopri:
- Huwa importanti li tkun taf kif tuża l-forom kollha ta’ protezzjoni respiratorja. Il-maniġer tiegħek għandu jagħtik taħriġ li jkopri:
- għalfejn ir-respiratur magħżul huwa adattat għall-periklu (jiġifieri minn xiex jipproteġik);
- il-limitazzjonijiet tat-tagħmir;
- kif għandek tuża t-tagħmir; u
- prattika fl-immaniġġjar, l-iffittjar u l-ittestjar tat-tagħmir.
L-iffittjar tal-maskra huwa partikolarment importanti. Din għandha tkun mitbuqa. Għal din ir-raġuni, ir-respiraturi li jgħattu l-wiċċ kollu mhumiex adattati għall-uffiċjali li jkollhom id-daqna jew in-nuċċali.
Ittestja l-qagħda tal-maskra qabel tużaha, kif ġej:
- agħlaq il-valv tal-bokka tal-arja;
- ħu nifs ’il ġewwa bil-mod sabiex il-maskra tinżel ftit, u żomm in-nifs għal 10 sekondi;
- jekk il-maskra tibqa’ f’pożizzjoni ftit ’l isfel, u ma jkun hemm l-ebda dħul ta’ arja fuq ġewwa, il-maskra tiffittja tajjeb;
- jekk tinnota xi dħul ta’ arja, irranġa l-maskra u irrepeti t-test. Jekk xorta waħda tinnota li qiegħda tidħol l-arja, jista’ jkun li l-maskra mhijiex tajba u m’għandhiex tintuża. (Tissikkax iċ-ċineg ta’ fuq rasek iżżejjed — dawn għandek tissettjahom b’mod li ma jħallux l-arja tgħaddi bejn il-wiċċ u l-maskra);
- għal raġunijiet ta’ iġjene, huwa tajjeb li kull respiratur fornut jintuża esklussivament minn uffiċjal wieħed. Għandu wkoll jitnaddaf u jiġi ddiżinfettat minnufih wara li jintuża.
Tinsiex: it-trab tal-asbestos jista’ joqtol. Għandek tevita kuntatt mill-qrib u fit-tul miegħu, anki jekk tkun liebes respiratur.7. Kif nieħu ħsiebu?
Il-ħażna: Għandek terfa’ r-respiratur fil-kaxxa li ġġorru fiha, kaxxa nadifa tal-metall jew borża tal-politin nadifa.
L-ispezzjonijiet: Għandek tispezzjona r-respiraturi kollha qabel tużahom, kif ġej:
| Il-maskra | Iċċekkjaha għal xquq, toqob jew ħsara oħra |
| Iċ-ċinga | Iċċekja li l-ħjata mhix miftuqa |
| Il-valvoli | Iċċekkjahom għal xi ħsara u assigura li jiċċaqalqu mingħajr xkiel u li l-partijiet immuntati huma sodi |
| Il-filtri | Iċċekkja li ma fihomx ħsara u li huma mqabbdin tajjeb u li huma t-tip tajjeb għall-materjali li ser tiltaqa’ magħhom |
| Komponenti oħrajn | Iċċekkja li huma mwaħħla tajjeb u li ma fihomx ħsara |
It-tibdil ta’ filtri: Ibdel il-filtri skont l-istruzzjonijiet tal-manifattur jew qabel jekk issib li ma tistax tieħu nifs sew meta tuża r-respiratur. Il-kartriġis tal-filtri żejda għandhom jinżammu f’post frisk u għad-dlam f’temperatura ambjentali. Il-filtri mhux użati jibqgħu tajbin sa erba’ snin.
It-tindif: Ir-respiratur għandu jinżamm nadif u ddiżinfettat u għandu jkun spezzjonat bir-reqqa wara kull użu. Taħsilx il-filtru — għandek iżżarma t-tagħmir u taħsel il-bqija bis-sapun u l-ilma (mhux deterġenti jew solventi). Naddaf u ċċekkja l-valv ta’ esalazzjoni u ddiżinfetta l-maskra kollha bi fluwidu ħafif li jintuża fid-dar. Tibdilx il-filtru qabel ma l-maskra tkun nixfet għalkollox — iżda żommu ’l bogħod mid-dawl tax-xemx dirett.
Il-manutenzjoni u t-tiswijiet: Il-manutenzjoni u t-tiswijiet għandhom isiru biss minn persuni tal-esperjenza, normalment il-manifattur. Tippruvax tagħmel anki l-iċken tiswija, ħlief biex tibdel il-filtru.
