Komisja Europejska > Strona główna > Bazy danych > SAMANCTA

Nawigacja


SAMANCTA >

Inne języki >  
SAM-101

Artykuły spożywcze, płynne, o małej lepkości
Pobór próbek

⇑
Towary
Definicja W niniejszej karcie przedstawiono procedury pobierania próbek płynnych artykułów spożywczych przewożonych luzem, takich jak napoje bezalkoholowe, napoje alkoholowe, wino, syrop czekoladowy, miód, ketchup, melasy, musztarda, sos sojowy, syrop cukrowy, oleje roślinne, ocet i woda. Wymienione powyżej towary mogą zostać również uznane za środki o dużej lepkości, w zależności od ich konkretnych właściwości lub temperatury.

W celu zapoznania się z informacjami na temat płynnych artykułów spożywczych o dużej lepkości, zob. kartę „Artykuły spożywcze, płynne, o dużej lepkościx”.

W celu zapoznania się z informacjami na temat produktów w indywidualnych opakowaniach zob. kartę „Opakowania do sprzedaży detalicznej”.

W celu zapoznania się z informacjami na temat produktów mleczarskich, takich jak mleko, zob. kartę „Produkty mleczarskie”.


Artykuły spożywcze, płynne, o małej lepkości
Zalecana minimalna wielkość każdej pobieranej próbki 0,5 l lub 0,5 kg
Mające zastosowanie normy (normy ISO oraz normy UE) oraz właściwe prawodawstwo
  • EN ISO 5555 Oleje i tłuszcze roślinne oraz zwierzęce – Pobieranie próbek
  • ISO 11648-1 Statystyczne aspekty pobierania próbek materiałów bezkształtnych.
  • ISO 11648-2 Statystyczne aspekty pobierania próbek materiałów bezkształtnych.
  • Rozporządzenie Komisji (UE) nr 836/2011 zmieniające rozporządzenie (WE) nr 333/2007 ustanawiające metody pobierania próbek i metody analiz do celów urzędowej kontroli poziomów ołowiu, kadmu, rtęci, cyny nieorganicznej, 3-MCPD i benzo[a]piranu w artykułach spożywczych.
  • Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1882/2006 ustanawiające metody pobierania próbek i analizy do celów urzędowej kontroli poziomu azotanów w niektórych artykułach spożywczych.
  • Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2017/644 z dnia 5 kwietnia 2017 r. ustanawiające metody pobierania i analizy próbek do celów kontroli poziomów dioksyn, dioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli i niedioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli w niektórych środkach spożywczych oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 589/2014 (Tekst mający znaczenie dla EOG. )
  • Rozporządzenie Komisji (WE) nr 627/2006 w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2065/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do kryteriów jakościowych dla uznanych metod analitycznych w zakresie pobierania próbek, identyfikacji i charakterystyki początkowych produktów wędzarniczych.
  • Rozporządzenie Komisji (WE) nr 401/2006 ustanawiające metody pobierania próbek i analizy do celów urzędowej kontroli poziomów mikotoksyn w środkach spożywczych.
  • Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1989/2003 zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 2568/91 w sprawie właściwości oliwy z oliwek i oliwy z wytłoczyn oliwek oraz w sprawie odpowiednich metod analizy.

Należy także zapoznać się z treścią odpowiednich przepisów i wytycznych krajowych w zakresie pobierania próbek.


Wymagane wyposażenie
Zalecane narzędzie do pobierania próbek w zależności od stosowanej metody
  • Pompa próżniowa do pobierania próbek (L01-01)
  • Naczynia zanurzane różnych rodzajów i konstrukcji (L02-01, L02-02, L02-03)
  • Pipeta probiercza (L03-01)
  • Czerpak do pobierania próbek (L04-01)
  • Próbnik rurowo-tłokowy (L05-01)
  • Naczynie do mieszania.
  • Lejek.
Nie należy korzystać z narzędzi wykonanych z miedzi i stopów miedzi.

Pojemniki, z jakich należy korzystać przy pobieraniu próbek
  • Butelki szklane (G01)
  • Butelki z tworzyw sztucznych o wąskim otworze i pojemności 500–1000 ml (P01); najlepiej nieprzezroczyste.
  • Pojemniki metalowe (M01)
Wszystkie pojemniki muszą być odpowiednie do przechowywania żywności, w tym do przechowywania produktów o wysokim współczynniku kwasowości.

Środki bezpieczeństwa i ocena ryzyka Należy zapoznać się z treścią odpowiednich przepisów i wytycznych krajowych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

  • Przed pobraniem próbki należy przeprowadzić kontrolę produktu w celu ustalenia, czy zawiera on jakiekolwiek niebezpieczne materiały, oraz w celu zapewnienia odpowiedniego czasu na zgromadzenie wymaganych kart charakterystyki substancji lub na zapoznanie się z treścią Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, o ile są dostępne,. W normalnych warunkach artykuły spożywcze nie stwarzają szczególnych zagrożeń dla zdrowia.
  • Należy zwracać uwagę na wszystkie etykiety bezpieczeństwa.
  • Produkty pochodzenia roślinnego mogą być zanieczyszczone substancjami wywierającymi szkodliwy wpływ na zdrowie człowieka.
  • Należy nosić rękawice i obuwie ochronne.
  • Należy stosować jednorazowy fartuch i hełm ochronny lub ochraniacze słuchu (w razie potrzeby).
  • W trakcie pobierania próbek nie wolno jeść, pić ani palić tytoniu.
  • Przy pobieraniu próbek należy mieć na sobie czyste ubranie, aby ograniczyć do minimum ryzyko niezamierzonego zanieczyszczenia próbki. Aby uniknąć zanieczyszczenia, należy zawsze podejmować odpowiednie środki z zakresu higieny. Przed przystąpieniem do pobierania próbek należy umyć ręce.
  • Należy zapoznać się z treścią wszelkich instrukcji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przedstawionych w ocenie ryzyka dla danego miejsca lub w dokumencie poświęconym zasadom bezpieczeństwa pracy, które zostały ustanowione w odniesieniu do miejsca pobierania próbek, i stosować się do zawartych w nich zaleceń.
  • Za „pracę na wysokości” uznaje się każdą formę aktywności zawodowej wiążącą się z narażeniem pracownika na ryzyko upadku z wysokości względem poziomu stabilnego podłoża. Należy ukończyć wymagane szkolenia i uzyskać odpowiednie środki ochrony. Drabiny, schody, platformy i poręcze muszą być utrzymywane w stanie zapewniającym ich bezpieczeństwo konstrukcyjne i powinny być regularnie kontrolowane przez odpowiednio wykwalifikowanych pracowników. Jeżeli w celu pobrania próbki funkcjonariusz musi wejść na górną powierzchnię cysterny, powinny mu asystować co najmniej dwie osoby wyposażone w odpowiednie środki ochrony indywidualnej.
  • Łatwopalna ciecz i pary (np. stężony etanol): należy podjąć środki bezpieczeństwa, aby zapobiec zapłonowi spowodowanemu elektrycznością statyczną.

    Etykietowanie produktów typowych zgodnie z przepisami rozporządzenia CLP/globalnie zharmonizowanym systemem klasyfikacji i oznakowania chemikaliów:
    stężony etanol, H225, P210

Plan pobierania próbek
Rodzaj przesyłki Opis
Przesyłki przeznaczone do odprawy celnej Próbka zbiorcza składa się z odpowiedniej liczby próbek pierwotnych. Zazwyczaj przyjmuje się, że jedna pobrana próbka jest reprezentatywna dla wszystkich towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym.
Przesyłki w ramach WPR (refundacje wywozowe) lub poddawane kontroli akcyzy Próbka zbiorcza składa się z odpowiedniej liczby próbek pierwotnych. Minimalna liczba próbek pierwotnych została określona poniżej. Jeżeli przesyłka składa się z towarów pochodzących z tej samej linii produkcyjnej (towary są oznaczone identycznym numerem partii), można pobrać mniejszą liczbę próbek.
Pionowe zbiorniki naziemne, poziome zbiorniki naziemne, zbiorniki instalowane na statkach, wagony cysterny lub pojazdy-cysterny Jedna lub większa liczba próbek zbiorczych, pobranych co najmniej w trzech standardowych punktach (z góry, środka i dołu zbiornika) z każdej partii lub w regularnych odstępach czasu w trakcie rozładunku. W przypadku pojemników zawierających różne produkty lub pochodzących z różnych partii dopuszcza się możliwość utworzenia większej liczby próbek zbiorczych.
Małe opakowania, beczki, baryłki, skrzynie, puszki, torby i butelki Jedna lub większa liczba próbek zbiorczych: należy wybrać odpowiednią liczbę jednostek z przesyłki metodą losową lub w drodze systematycznego doboru. W przypadku pojemników zawierających różne produkty lub pochodzących z różnych partii dopuszcza się możliwość utworzenia większej liczby próbek zbiorczych.
Płynne artykuły spożywcze, które są przenoszone Jedna próbka zbiorcza: składająca się z próbek pierwotnych pobranych z całej średnicy strumienia, przy czym odstępy czasu między pobraniami należy ustalić w oparciu o prędkość przepływu.

Szczegółowe informacje
Procedura pobierania próbek
  • W przypadku gdy produkt jest przewożony luzem, ładunek należy traktować jako jednolitą całość – w takiej sytuacji próbki należy pobrać ze wszystkich części ładunku.
  • Próbki należy pobierać po zakończeniu załadunku lub przed rozpoczęciem rozładunku. W ramach procedury pobierania próbek dopuszcza się możliwość pobrania próbki przekrojowej, próbki dwukierunkowej, próbki górnej, środkowej i dolnej lub próbek punktowych na uzgodnionych poziomach.
  • Reprezentatywne pobieranie próbek: próbka powinna być reprezentatywna dla całej przesyłki. Pobieranie próbek pierwotnych musi obejmować różne części partii lub też powinno być przeprowadzane przez cały okres trwania rozładunku. Aby uzyskać próbkę zbiorczą, należy dokładnie wymieszać próbki pierwotne. Należy upewnić się, że proces pobierania próbek nie wywarł wpływu na produkt, którego próbki pobrano.
  • Pobieranie próbek: w zależności od sposobu przewożenia cieczy o małej lepkości lub od sposobu ich wyładunku ze środków transportu stosuje się różne metody pobierania próbek.
    • Pionowe zbiorniki naziemne: próbki należy pobierać osobno z każdego zbiornika. Korzystając z próbnika do pobierania próbek z dna lub czujników wody, należy ustalić, czy na dnie zbiornika występuje osad lub warstwa emulsji bądź niezwiazana woda. O ile to możliwe, należy odprowadzić niezwiązaną wodę przed przystąpieniem do pobierania próbek i zmierzyć ilość odprowadzonej cieczy. Należy dołożyć wszelkich starań, aby zapewnić największy możliwy poziom jednorodności całego produktu. Próbnik opuszcza się przez właz zbiornika, dopóki nie osiągnie on pożądanego poziomu, otwiera się go i utrzymuje w tej pozycji do momentu napełnienia; następnie należy go wyciągnąć. Można skorzystać również z pompy próżniowej, jeżeli głębokość, na której ma zostać pobrana próbka, nie przekracza 4 m. Należy pobrać identyczne ilości próbek pierwszego stopnia z górnego, środkowego i dolnego poziomu. Próbnik wykorzystywany do poprzecznego pobierania próbek można również wykorzystać do pobierania próbek ze zbiorników. Próbki pierwszego stopnia z wszystkich punktów/poziomów pobierania próbek gromadzone są w naczyniu do mieszania, a po ich dokładnym wymieszaniu otrzymuje się próbkę zbiorczą.
    • Zbiorniki instalowane na statkach: próbki są z reguły pobierane w trakcie przelewania cieczy przy pomocy kranu lub zaworu kurkowego. W ramach rozwiązania alternatywnego, jeżeli całkowita pojemność ładunkowa statku przewożącego ładunek ciekły jest podzielona na określoną liczbę niezależnych zbiorników (sekcji, komór), potencjalnie o różnej wielkości, należy pobrać próbki z każdego z tych niezależnych zbiorników z osobna. Procedury pobierania próbek i metody tworzenia próbek zbiorczych są takie same, jak te opisane powyżej (zob. pionowe zbiorniki naziemne). Z każdej części takiego odrębnego zbiornika należy pobrać niezależne próbki. Jeżeli upewniono się, że wszystkie niezależne zbiorniki znajdujące się na pokładzie statku zawierają ten sam produkt (tej samej jakości), można utworzyć próbkę zbiorczą dla całego statku, łącząc próbki pierwszego stopnia pobrane ze wszystkich niezależnych zbiorników.
    • Wagony cysterny lub pojazdy-cysterny i zbiorniki poziome: zaleca się pobranie próbek tuż po napełnieniu zbiorników. W tym celu należy zastosować procedurę analogiczną do tej opisanej powyżej (zob. pionowe zbiorniki naziemne). W przypadku braku możliwości pobrania próbek natychmiast po napełnieniu zbiorników, należy przeprowadzić wstępne badanie na obecność wilgotności w dolnej warstwie zbiornika. Należy usunąć wszelką wykrytą wilgotność i zmierzyć jej ilość. Przy pobieraniu próbek należy stosować procedurę analogiczną do tej opisanej powyżej (zob. pionowe zbiorniki naziemne).
    • Zbiorniki wagowe: zaleca się pobieranie próbek ze środkowej części zbiorników, jak najszybciej po ich napełnieniu. Jeżeli zbiornik jest zamknięty, próbki należy pobierać przy pomocy poziomego zaworu kurkowego. W przypadku wystąpienia opóźnień należy zastosować procedurę analogiczną do tej opisanej powyżej (zob. pionowe zbiorniki naziemne).
    • Beczki, baryłki: należy wybrać odpowiednią liczbę jednostek z przesyłki metodą losową lub w drodze systematycznego doboru. Należy dołożyć wszelkich starań, aby zapewnić największy możliwy poziom jednorodności produktu. Przed pobraniem próbki należy dobrze zamieszać zawartość beczki/baryłki ręcznie bądź mechanicznie, a następnie pobrać próbkę z jej środkowej części. Z różnych jednostek należy pobrać próbki pierwszego stopnia równej wielkości i zgromadzić je w naczyniu do mieszania. Po dokładnym wymieszaniu próbek uzyskuje się próbkę zbiorczą.
    • Małe opakowania: należy wybrać odpowiednią liczbę jednostek z przesyłki metodą losową lub w drodze systematycznego doboru. W celu uzyskania dodatkowych informacji należy zapoznać się z treścią karty pobierania próbek „Opakowania do sprzedaży detalicznej”.
  • Pakowanie próbek: pojemniki należy wypełnić niemal w całości, przy czym należy pozostawić niewielką ilość powietrza w górnej części pojemnika, aby uwzględnić proces rozszerzania substancji, a następnie uszczelnić je w celu zapobieżenia utracie wilgoci. Należy je chronić przed bezpośrednim światłem słonecznym.
  • W celu uzyskania dodatkowych informacji należy zapoznać się z treścią norm ISO oraz obowiązujących rozporządzeń WE.
Formularz pobrania próbek
  • Należy wypełnić formularz pobrania próbek. Jedną kopię formularza należy dołączyć do próbek, natomiast drugą należy zachować do celów archiwizacyjnych.
Transport
  • Próbki powinny być przechowywane w suchym i dobrze wentylowanym miejscu. Należy je chronić przed światłem i zapachem, aby zapobiec ich zanieczyszczeniu, rozwojowi mikroorganizmów lub wystąpieniu innych sytuacji, które spowodowałyby uszkodzenie próbki.
  • W razie konieczności należy utrzymywać je schłodzone. Należy utrzymywać ciągłość łańcucha chłodniczego i prowadzić odpowiedni rejestr.
Przechowywanie
  • Próbki należy przechowywać w suchym i dobrze wentylowanym miejscu. Należy je chronić przed światłem i zapachem, aby zapobiec ich zanieczyszczeniu, rozwojowi mikroorganizmów lub wystąpieniu innych sytuacji, które spowodowałyby uszkodzenie próbki.
  • W razie konieczności należy utrzymywać je schłodzone (stężony spirytus). Należy utrzymywać ciągłość łańcucha chłodniczego i prowadzić odpowiedni rejestr.
  • Próbki, które mają zostać zbadane pod kątem zawartości wilgoci lub w przypadku których zawartość wilgoci może wpłynąć na wyniki analizy, muszą zostać zapakowane w hermetyczne pojemniki zabezpieczające przed wilgocią wyposażone w zamknięcie nieprzepuszczające powietrza. Pojemnik należy wypełnić niemal w całości, a następnie uszczelnić go, aby zapobiec wszelkim zmianom zawartości wilgoci.

Artykuły spożywcze, płynne, o małej lepkości (rozwiń listę)
Numer HS Opis


Zmiany
Wersja Data Zmiany
1.0 12.10.2012 Wersja pierwsza