Εμπορεύματα
Ορισμός Διάφορες χημικές ουσίες, χημικά προϊόντα και παρασκευάσματα σε στερεή μορφή, συμπεριλαμβανομένων λιπασμάτων, οργανικών και ανόργανων ενώσεων· χρωστικές ουσίες και βαφές· τασιενεργοί παράγοντες, παρασκευάσματα καθαρισμού και λιπαντικά παρασκευάσματα, πλαστικές ουσίες και καουτσούκ σε πρωτογενή μορφή κλπ.· όλα τα άγνωστα χημικά παρασκευάσματα και απόβλητα/μη συσκευασμένα προϊόντα.

Για προϊόντα σε ατομικές συσκευασίες, βλ. ειδικό δελτίο για «Συσκευασίες λιανικής πώλησης και τελικών αντικειμένων».

Για πολτούς, βλ. ειδικό δελτίο για «Κερί».

Για υγρά, βλ. ειδικό δελτίο για «Υγροί υδρογονάνθρακες».

Από ορισμένα χημικά προϊόντα δεν πρέπει να λαμβάνονται δείγματα εξαιτίας των ιδιαίτερα επικίνδυνων ιδιοτήτων τους· βλ. γενικό τμήμα, σύνδεσμος. Σε περίπτωση αμφιβολίας, συμβουλευθείτε το εργαστήριό σας.


Χημικά προϊόντα, στερεά
Συνιστώμενη ελάχιστη ποσότητα για κάθε δείγμα 100 γραμμάρια
Εφαρμοστέα πρότυπα (πρότυπα ISO και ΕΕ) και συναφής νομοθεσία
  • ISO 10725 Αποδεκτά προγράμματα και διαδικασίες δειγματοληψίας για την επιθεώρηση υλικών χύδην.
  • ISO 11648-1 Στατιστικά στοιχεία δειγματοληψίας από υλικό χύδην — Μέρος 1. Γενικές αρχές.
  • ISO 11648-2 Στατιστικά στοιχεία δειγματοληψίας από υλικό χύδην — Μέρος 2. Δειγματοληψία υλικών σε σωματίδια
  • ISO 3165 Δειγματοληψία χημικών προϊόντων για βιομηχανική χρήση — Ασφαλής δειγματοληψία.

Νομοθεσία (τεχνικά πρότυπα και προδιαγραφές): συμβουλευτείτε την εθνική νομοθεσία και τις εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την δειγματοληψία.


Απαιτούμενος εξοπλισμός
Προτεινόμενο μέσο δειγματοληψίας, ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο
  • Δειγματολήπτης κυλινδρικού κλειστού σχήματος με οπές, ειδικός για ποσότητες χύδην (S01-01).
  • Δειγματολήπτης ανοικτού σχήματος υποδιαιρούμενος σε τμήματα (S02-01).
  • Φτυαράκι, σέσουλα με λαβή (S03-01).
  • Δειγματολήπτης ανοικτού σχήματος (τύπου «πελεκάνου»).
  • Δειγματολήπτης τύπου «Nobbe», ενιαίος σωλήνας με κορυφή κώνου, διαμέτρου 10 mm και οβάλ άνοιγμα στην πλευρική επιφάνεια.
Εξοπλισμός επιμερισμού δείγματος:
  • Διάταξη για διαίρεση σε τέσσερα ίσα τμήματα (μέθοδος τετραμερισμού)
  • Περιστροφικοί κωνικοί διαιρέτες δείγματος (τύπου Boerner)
  • Διαχωριστής δείγματος με τη χρησιμοποίηση πολλαπλών εγκοπών.
Περιέκτες που χρησιμοποιούνται για τη δειγματοληψία Οι περιέκτες πρέπει να είναι κατασκευασμένοι από υλικό κατάλληλο για την ασφαλή αποθήκευση των χημικών προϊόντων και θα πρέπει να σφραγίζονται για να αποτρέπεται η διαρροή ή η απορρόφηση υγρασίας.
  • Πλαστικοί σάκοι διαφόρων μεγεθών, με ή χωρίς προτυπωμένη ετικέτα (P00).
  • Πλαστικές φιάλες, διαφόρων μεγεθών (P01, P03, P04)
  • Μεταλλικά κουτιά, μεγάλου μεγέθους (M01).
  • Γυάλινες φιάλες, αεροστεγείς.G01).
Οι περιέκτες δειγμάτων πρέπει να είναι καθαροί και απαλλαγμένοι από κάθε ουσία που θα μπορούσε να μολύνει το υλικό που λαμβάνεται ως δείγμα (όπως νερό, ακαθαρσίες, ίνες, καθαριστικά, μεθανόλη και άλλοι διαλύτες, συγκολλητικά, οξέα, σκουριά και έλαια).

Δείγματα των οποίων η περιεκτικότητα σε υγρασία μπορεί να επηρεάσει την ανάλυση, π.χ. υγροσκοπικές ουσίες, πρέπει να συσκευάζονται σε υδατοστεγείς περιέκτες με αεροστεγές κλείσιμο. Ο περιέκτης πρέπει να γεμίζεται πλήρως και στη συνέχεια να σφραγίζεται για να αποτραπεί κάθε μεταβολή της περιεκτικότητας σε υγρασία.

Οδηγίες προφύλαξης και εκτίμηση κινδύνου Παρακαλείσθε να συμβουλευθείτε την εθνική νομοθεσία και τις οδηγίες της χώρας σας σχετικά με την υγεία και ασφάλεια.

Υπόμνηση
  • Από ορισμένα προϊόντα δεν πρέπει να λαμβάνονται δείγματα λόγω των άκρως επικίνδυνων ιδιοτήτων τους. (σύνδεσμος).
  • Δείγματα από ορισμένα προϊόντα (απαριθμούνται εδώ) πρέπει να λαμβάνονται μόνο από εξουσιοδοτημένο προσωπικό (π.χ. ανάδοχο). (σύνδεσμος)

  • Βλέπε τα σχετικά ΔΔΑ (Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας) ή συμφωνία ADR εάν είναι διαθέσιμα.
  • Να προσέχετε τις σημάνσεις ασφαλείας και τα σήματα προειδοποίησης.
  • Φοράτε τα αναγκαία μέσα ατομικής προστασίας.
  • Θα πρέπει να γνωρίζετε και να τηρείτε όλες τις οδηγίες υγείας και ασφάλειας που περιέχονται στην τοπική εκτίμηση κινδύνου ή/και τις πρακτικές ασφαλούς εργασίας για την τοποθεσία στην οποία πρόκειται να ληφθεί το δείγμα.
Ενδέχεται να προκύψουν επικίνδυνες καταστάσεις κατά:
  • Τη δειγματοληψία προϊόντων που μεταφέρονται- εξοπλισμός φόρτωσης, ιμάντες μεταφοράς, φορτηγά και άλλος εξοπλισμός ενδέχεται να δημιουργήσουν κίνδυνο κατά την λήψη δείγματος.
  • Κατά το άνοιγμα περιεκτών υπό πίεση (πρέπει να γίνεται ασφαλής εκτόνωση της πίεσης).
    • Δεν πρέπει να προσπαθήσετε να ανοίξετε περιέκτες υπό πίεση οι οποίοι ενδέχεται να εκραγούν, εάν δεν ανοιχτούν σωστά.
    • Κατά τους συνήθεις ελέγχους, ζητείστε από τον διασαφιστή να ανοίξει τους κάδους και συλλέξτε το δείγμα.
    • Το πώμα θα πρέπει να ανοίγεται αργά με εργαλείο που δεν δημιουργεί σπινθήρα.
  • Την είσοδο σε επικίνδυνους χώρους (μη προσβάσιμους ή κλειστούς).
  • Τον χειρισμό επικίνδυνων υλικών, όπως:
    • Εύφλεκτες ουσίες (π.χ. γαιάνθρακες, ορισμένες οργανικές ενώσεις).
    • Οξειδωτικές ουσίες (π.χ. οξειδωτικά οξέα και τα άλατά τους).
    • Τοξικές ουσίες (π.χ. κυανιούχες ουσίες, ενώσεις υδρογόνου, νιτρικά άλατα).
    • Διαβρωτικές και ερεθιστικές ουσίες (ισχυρά οξέα και αλκάλεα, τα άλατά τους).
Για γενικές προφυλάξεις, βλ. ΕΝ ISO 3165 για γενικές πληροφορίες.

Μέσα ατομικής προστασίας:
  • Μέσα προστασίας χεριών: κατασκευασμένα από υλικό ανθεκτικό σε χημικά προϊόντα και μακριά γάντια.
  • Μέσα προστασίας της όρασης: προστατευτικά γυαλιά, μάσκες ή προστατευτική προσωπίδα (εάν είναι απαραίτητο).
  • Μέσα προστασίας της αναπνοής: με κατάλληλο φίλτρο με μικρά σωματίδια και ατμούς (εάν είναι απαραίτητο).
  • Μέσα προστασίας του σώματος: ενδυμασία ασφαλείας, χημικά ανθεκτική αντιπυρική και αντιστατική (εάν είναι απαραίτητο).
  • Κράνη ασφαλείας, ωτοασπίδες και ζώνη ασφαλείας: (εάν είναι απαραίτητο).

Σχέδιο δειγματοληψίας
Είδος φορτίου Σχέδιο δειγματοληψίας
Χύδην προϊόντα Σε περίπτωση μεταφερομένων ή αποθηκευμένων μη συσκευασμένων προϊόντων χύδην, λαμβάνονται ίσες ποσότητες στοιχειωδών δειγμάτων από πέντε ή περισσότερες θέσεις σε ολόκληρο το φορτίο χύδην με τυχαία επιλογή ή συστηματικά.

Χημικά που μεταφέρονται Ένα συνολικό δείγμα: από στοιχειώδη δείγματα σε όλη τη διάμετρο της ροής, σε διαστήματα που καθορίζονται από την ταχύτητα κίνησης.

Προϊόντα χύδην σε συσκευασίες Χημικά προϊόντα σε βαρέλια, κάδους, κάνιστρα και παρόμοιους μικρούς φορητούς περιέκτες: πρέπει να βεβαιωθείτε ότι τα ελεγχόμενα εμπορεύματα αποτελούν ένα ενιαίο φορτίο. Εάν πρόκειται για φορτία διαφορετικά, θα πρέπει να ταυτοποιούνται χωριστά. Ένα συνολικό δείγμα μπορεί να σχηματιστεί μόνο από συσκευασίες της ίδιας παρτίδας που περιέχονται στο ίδιο φορτίο.

Λαμβάνονται ίσες ποσότητες στοιχειωδών δειγμάτων από διαφορετικές συσκευασίες μεταφοράς που βρίσκονται σε διαφορετικές θέσεις στο όχημα μεταφοράς ή στην εγκατάσταση αποθήκευσης με τυχαία επιλογή ή συστηματικά.


Λεπτομερείς πληροφορίες
Διαδικασία δειγματοληψίας Γενικές παρατηρήσεις:
  • Όταν το προϊόν μεταφέρεται χύδην χωρίς συσκευασία, το φορτίο πρέπει να θεωρείται ένα σύνολο και τα δείγματα πρέπει να λαμβάνονται από όλα τα μέρη του φορτίου.
  • Η συνεχής αυτόματη λήψη δειγμάτων αποτελεί πάντοτε την προτιμώμενη μέθοδο, σε αντίθεση με τη «δια χειρός» δειγματοληψία.
  • Εάν χρησιμοποιείται δοχείο μείξης, συλλέγονται όλα τα στοιχειώδη δείγματα από όλα τα σημεία δειγματοληψίας και, αφού αναμειχθούν επιμελώς, δημιουργείται ένα συνολικό δείγμα. Το δοχείο μείξης πρέπει να έχει εκπλυθεί με το προϊόν που δειγματίζεται.
  • Ο χειρισμός και η συσκευασία δειγμάτων πρέπει να πραγματοποιούνται σε καλά αεριζόμενο χώρο.
  • Όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες , ή οι πληροφορίες (επισήμανση, σύμβολα κινδύνου, έγγραφα) διαφέρουν σε σχέση με τα αναμενόμενα, θα πρέπει να αντιμετωπίζετε τα εμπορεύματα ως επικίνδυνα.
  • Εμπορεύματα σε ειδικές ατμόσφαιρες, π.χ. υδρογόνο, ή σε συνθήκες ιατρικής αποστείρωσης θα πρέπει να δειγματίζονται στις εγκαταστάσεις του παραλήπτη υπό την επίβλεψη αρμοδίου.

Αντιπροσωπευτική δειγματοληψία:
  • Το δείγμα θα πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικό του συνολικού φορτίου. Πρέπει να λαμβάνονται στοιχειώδη δείγματα από ολόκληρη την παρτίδα ή καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας εκφόρτωσης. Τα στοιχειώδη δείγματα πρέπει να αναμειγνύονται επιμελώς για να δημιουργηθεί το συνολικό δείγμα.

Λήψη δειγμάτων:
  • Εφαρμόζονται διάφορες μέθοδοι ανάλογα με τον τρόπο μεταφοράς ή εκφόρτωσης των χημικών προϊόντων από το όχημα μεταφοράς.
  • Χύδην προϊόντα
    • Οριζόντιοι δειγματολήπτες. Οι δειγματολήπτες εισάγονται στο φορτίο με το άνοιγμα στραμμένο προς τον πυθμένα, στη συνέχεια περιστρέφονται κατά 180° και αποσύρονται αργά, ώστε να ληφθεί ένα ομοιογενές δείγμα από το σύνολο του τομέα που δειγματίζεται. Σε κάθε παρτίδα, το δείγμα πρέπει να λαμβάνεται σε τρία ύψη (ανώτερο, μεσαίο και κατώτερο επίπεδο) και σε διαφορετικά σημεία, ώστε να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα του συνολικού δείγματος.
    • Κάθετοι δειγματολήπτες. Οι κάθετοι δειγματολήπτες εισάγονται με τον(τους) θάλαμο(ους) δειγματοληψίας κλειστό(ούς). Όταν ο δειγματολήπτης κατέλθει στο απαιτούμενο βάθος, οι θάλαμοι ανοίγουν και ο δειγματολήπτης περιστρέφεται με στόχο την πλήρωση των θαλάμων. Κλείστε τους θαλάμους και αποσύρετε τον δειγματολήπτη. Σε κάθε παρτίδα, πρέπει να λαμβάνεται δείγμα σε διάφορα σημεία σε όλη την επιφάνεια και σε διάφορα βάθη, για να διασφαλιστεί η αντιπροσωπευτικότητα του συνολικού δείγματος.
  • Δειγματοληψία εμπορευμάτων εν κινήσει. Όταν το εμπόρευμα μεταφέρεται μηχανικά με τη χρήση μεταφορέων ή άλλου εξοπλισμού, μπορεί να υπάρχουν βαλβίδες εκτροπής ή λούκια που επιτρέπουν τη λήψη δειγμάτων σε τακτά διαστήματα από το κινούμενο φορτίο. Εάν δεν υπάρχουν, ίσως είναι αναγκαίο για λόγους υγείας και ασφάλειας να σταματήσει η ροή και να χρησιμοποιηθεί σέσουλα ή κουτάλα για τη λήψη δειγμάτων από τον μεταφορέα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δείγματα μπορούν να ληφθούν σε τακτά διαστήματα με διέλευση συλλέκτη τύπου «πελεκάνου» μέσα από τη ροή του χημικού προϊόντος. Σε κάθε περίπτωση, τα δείγματα πρέπει να λαμβάνονται καθ'όλο το διάστημα που η παρτίδα διέρχεται από το σημείο δειγματοληψίας, ώστε να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα του συνολικού δείγματος.
  • Βαρέλια, κάδοι, κάνιστρα και παρόμοιοι μικροί φορητοί περιέκτες:
    • Θα πρέπει να διασφαλίζετε ότι τα ελεγχόμενα εμπορεύματα αποτελούν ένα ενιαίο φορτίο.
    • Εάν υπάρχουν διαφορετικά φορτία, θα πρέπει να ταυτοποιούνται χωριστά.
    • Λαμβάνεται ένα στοιχειώδες δείγμα από το κέντρο κάθε εμπορευματοκιβωτίου που επιλέγεται τυχαία ή συστηματικά από όλο το φορτίο.
    • Εάν ληφθεί δείγμα μόνο από έναν περιέκτη (π.χ. βαρέλι), αυτό διοχετεύεται απευθείας από τον δειγματολήπτη μέσα στον περιέκτη του δείγματος. Εάν πρέπει να ληφθούν δείγματα από περισσότερα βαρέλια και είστε βέβαιοι ότι αυτά αντιπροσωπεύουν μια ταυτόσημη παρτίδα, τα στοιχειώδη δείγματα λαμβάνονται από διάφορα βαρέλια με τυχαία επιλογή και στη συνέχεια ενοποιούνται σε ένα δοχείο μείξης για να σχηματιστεί το συνολικό δείγμα.

Επιμερισμός του δείγματος:
  • Το μέγεθος του συνολικού δείγματος ενδέχεται να είναι μεγάλο. Μπορεί να είναι απαραίτητο να μειωθεί για τη λήψη των τελικών δειγμάτων. Παρακαλείσθε να ανατρέξετε στο σύστημα επιμερισμού δείγματος.
    • Μέθοδος τετραμερισμού. Το συνολικό δείγμα πρέπει να συγκεντρωθεί σε σωρό πάνω σε επίπεδη και καθαρή επιφάνεια, στη συνέχεια να απλωθεί σε ένα στρώμα ομοιόμορφου πάχους (περίπου 10 cm) και μετά να διαιρεθεί σε τέσσερα μέρη με τη χρήση επιμεριστή(ένα πλαίσιο ή εργαλείο με τέσσερα τμήματα σε διάταξη ορθών γωνιών που μπορεί να πιεστεί προς τα κάτω μέσα στο στρώμα του εμπορεύματος). Θα πρέπει να απομακρυνθούν τα δύο αντίθετα τεταρτημόρια (εξασφαλίζοντας ότι κάθε φορά αφαιρείται όλη η σκόνη και όλα τα άλλα μικρά σωματίδια). Η διαδικασία αυτή πρέπει να επαναληφθεί μέχρις ότου τα εναπομένοντα τεταρτημόρια είναι κατάλληλου μεγέθους για να διαμορφωθούν τα τελικά δείγματα. Τα τελικά δείγματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν όλη την εναπομείνασα σκόνη ή τα μικρά σωματίδια.
    • Μηχανικοί διαιρέτες. Εάν υπάρχουν, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται δειγματολήπτες τύπου Boerner ή δειγματολήπτες πολλαπλών σχισμών (τύπου Riffle). Όπως και στη μέθοδο τετραμερισμού, το συνολικό δείγμα θα πρέπει να μειώνεται μέχρις ότου η εναπομείνασα ποσότητα είναι κατάλληλη για τον σχηματισμό των τελικών δειγμάτων.

  • Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στα πρότυπα ISO και τους ισχύοντες κανονισμούς της ΕΕ.
Έντυπο δειγματοληψίας
  • Συμπληρώστε το έντυπο δειγματοληψίας. Ένα αντίγραφο πρέπει να επισυναφθεί στα δείγματα και ένα αντίγραφο πρέπει να φυλαχθεί για το αρχείο.
Μεταφορά
  • Στα δείγματα πρέπει να τοποθετούνται ετικέτες που να δηλώνουν την ειδική φύση του κινδύνου τους (σύμβολα ή κωδικά γράμματα).
  • Το δείγμα ενδέχεται να είναι επικίνδυνο υλικό η μεταφορά του οποίου διέπεται από τους κανόνες της συμφωνίας ADR. Εξαιρέσεις για επικίνδυνα εμπορεύματα που συσκευάζονται σε περιορισμένες ποσότητες μπορούν να ισχύσουν εφόσον για τη μεταφορά χρησιμοποιηθούν συσκευασίες συνδυασμού (οι οποίες αποτελούνται από μία εσωτερική και μία εξωτερική συσκευασία που δεν μπορούν να σπάσουν ή να διατρηθούν με ευκολία)· βλ. Μεταφορά στο Γενικό τμήμα σύνδεσμος.
  • Αντίγραφο του ΔΔΑ πρέπει πάντοτε να φυλάσσεται με το δείγμα.
  • Το όχημα μεταφοράς πρέπει να φέρει κατάλληλο πυροσβεστήρα.
Αποθήκευση
  • Αποθηκεύστε σε ψυχρό, σκοτεινό, στεγνό και καλά αεριζόμενο χώρο μακριά από πηγές θερμότητας.
  • Διατηρείτε τον περιέκτη ερμητικά κλειστό για να αποτραπεί η απώλεια πτητικών συστατικών.
  • Χρησιμοποιείστε αεριζόμενο θάλαμο για εύφλεκτα υλικά, εάν είναι διαθέσιμος.
  • Θα πρέπει να υπάρχουν τα αναγκαία σήματα προειδοποίησης.

Χημικά προϊόντα, στερεά (Επέκταση λίστας )
Κωδικός ΕΣ Περιγραφή


Αναθεωρήσεις
Έκδοση Ημερομηνία Αλλαγές
1.0 12.10.2012 Πρώτη έκδοση
1.1 09.07.2019 Update "Headings", recommended minimum quantity for sampling changed, text correction