Ασφαλής εργασία σε ύψος
Υγεία και ασφάλεια

Ενδέχεται να σας ζητήσουν να εργαστείτε σε ύψος σε διάφορες περιστάσεις, είτε σε έναν λιμένα ή αποβάθρα, επάνω σε πλοίο, σε έναν αερολιμένα, σε εγκαταστάσεις ενός επιχειρηματία είτε σε άλλον άγνωστο χώρο. Οι κίνδυνοι είναι οι ίδιοι και πρέπει να λαμβάνονται οι αναγκαίες προφυλάξεις. Εάν δεν είστε βέβαιοι ότι μπορείτε να εργαστείτε με ασφάλεια, τότε δεν θα πρέπει να το πράξετε πριν βεβαιωθείτε ότι υπάρχει ο αναγκαίος εξοπλισμός και ότι έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης.

Εργασία σε ύψος είναι εργασία σε οποιοδήποτε μέρος στο οποίο, εάν δεν ληφθούν μέτρα προφύλαξης, μπορεί να πέσετε και να τραυματιστείτε.

Εάν

• εργάζεστε σε επίπεδο υψηλότερο από το έδαφος,
• θα μπορούσατε να πέσετε από την άκρη ενός υπερυψωμένου χώρου (όχημα, εμπορευματοκιβώτιο ή προβλήτα φόρτωσης), ή
• θα μπορούσατε να πέσετε από το επίπεδο του εδάφους σε άνοιγμα στο δάπεδο ή σε οπή στο έδαφος

τότε εργάζεστε σε ύψος, σε οποιαδήποτε κατάσταση κατά την οποία θα μπορούσατε να πέσετε από ένα επίπεδο σε ένα άλλο.

Παραδείγματα εργασίας σε ύψος

• η πρόσβαση στον χώρο φόρτωσης σε οδικό ή σιδηροδρομικό όχημα ή εμπορευματοκιβώτιο·
• η εργασία στην οροφή ενός βυτιοφόρου οχήματος ή σιδηροδρομικού βαγονιού, πλοίου ή εμπορευματοκιβωτίου (για τον έλεγχο καλυμμάτων στομίου)·
• η χρησιμοποίηση κλιμάκων ή πτυσσόμενων κλιμάκων για πρόσβαση σε πλοία, δεξαμενές, σιλό και αποθήκες συντήρησης·
• η χρησιμοποίηση εξεδρών εργασίας όπως ικριώματα, κινητά ικριώματα, εξέδρες διαφυγής, αμαξίδια ψαλιδωτής ανύψωσης και σκάλες με πλατύσκαλο.

Υπόμνηση: η εργασία σε ύψος θα μπορούσε να συμβεί μία φορά ή να αποτελεί μέρος της συνήθους απασχόλησής σας. Βεβαιωθείτε ότι εντοπίζετε όλα τα καθήκοντα που απαιτούν εργασία σε ύψος, ώστε να μπορέσετε να τα διεκπεραιώσετε με ασφάλεια. Το βασικό στοιχείο για να αποτρέψετε τραυματισμό, εάν πρέπει να εργαστείτε σε ύψος, είναι να πραγματοποιήσετε εκτίμηση κινδύνου, έτσι ώστε να μπορείτε να λάβετε τις σωστές προφυλάξεις.

Πρέπει να τηρούνται για όλες τις δραστηριότητες που συνεπάγονται εργασία σε ύψος εκτιμήσεις κινδύνου και οδηγίες ασφαλούς εργασίας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι αδύνατο να αποφευχθεί η εργασία σε ύψος. Εντούτοις, το φορτίο θα πρέπει πάντοτε να εξετάζεται και τα δείγματα να λαμβάνονται σε κατάλληλο χώρο. Αυτό σημαίνει συνήθως ότι τα εμπορεύματα θα πρέπει να απομακρύνονται από το εμπορευματοκιβώτιο ή το οδικό όχημα και να τοποθετούνται στο έδαφος σε επίπεδη επιφάνεια, αποφεύγοντας με τον τρόπο αυτό την ανάγκη εργασίας σε ύψος.

Εάν εργάζεστε σε άγνωστο χώρο ή σε άγνωστες συνθήκες, οφείλετε να λάβετε υπόψη προσεκτικά τους κινδύνους και να μην προβείτε στην εξέταση και τη δειγματοληψία πριν βεβαιωθείτε ότι μπορείτε να το πράξετε με ασφάλεια.

Ναι μπορείτε:

• χρησιμοποιώντας έναν υφιστάμενο χώρο εργασίας που είναι ήδη ασφαλής, π.χ. διαθέτει μόνιμα προστατευτικά κιγκλιδώματα ή στηθαίο ασφαλείας στις άκρες, ή σημείο εγκατάστασης ή εξοπλισμού που περιβάλλεται από στερεωμένο μόνιμο προστατευτικό κιγκλίδωμα·
• χρησιμοποιώντας εξοπλισμό εργασίας. Εάν δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έναν υφιστάμενο χώρο εργασίας, εξετάστε αν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε εξοπλισμό εργασίας για την πρόληψη πτώσης ανθρώπων. Κινητά ικριώματα, σκάλες με πλατύσκαλο, εξέδρες διαφυγής και αμαξίδια ψαλιδωτής ανύψωσης είναι συνήθη παραδείγματα εξοπλισμού που χρησιμεύουν γι' αυτό τον σκοπό, διότι οι εξέδρες εργασίας έχουν προστατευτικά κιγκλιδώματα.

Μην αυτοσχεδιάζετε για να αποκτήσετε πρόσβαση - όπως μια παλέτα πάνω σε γερανοφόρο όχημα.

• Εάν πρέπει να έχετε τακτική πρόσβαση, παραδείγματος χάρη για την επιθεώρηση καλυμμάτων στομίου στην οροφή βυτιοφόρων οχημάτων ή σιδηροδρομικών βαγονιών, θα πρέπει να εξετάζετε τη δυνατότητα εγκατάστασης ειδικών εξεδρών πρόσβασης.

Όταν εργάζεστε στην οροφή βυτιοφόρων οχημάτων ή σιδηροδρομικών βαγονιών χρησιμοποιώντας την πρόσβαση που είναι τοποθετημένη στο όχημα, να βεβαιώνεστε πάντοτε ότι:

• η σκάλα είναι στερεωμένη και τυχόν αναδιπλούμενα τμήματα έχουν σταθεροποιηθεί·
• τα προστατευτικά κιγκλιδώματα στην οροφή έχουν ανασηκωθεί και είναι στερεωμένα·
• διαθέτετε τα κατάλληλα υποδήματα. Να θυμάστε ότι οι μεταλλικές επιφάνειες ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα ολισθηρές όταν είναι υγρές, παγωμένες ή όταν έχει υπάρξει υπερχείλιση.

Αποφεύγετε τη χρήση χαλαρών ή μη στηριζόμενων σκαλών και αναδιπλούμενων σκαλών, όπου είναι δυνατό.

• Οι προσωρινές σκάλες πρέπει να είναι στερεωμένες στην οροφή, αν είναι δυνατό, ή το κάτω τμήμα τους να σταθεροποιείται από συνάδελφο.
• Η σκάλα πρέπει να είναι επαγγελματικού επιπέδου, ώστε να αντέχει το βάρος του ατόμου και τυχόν εξοπλισμού.
• Η σκάλα πρέπει να είναι στέρεα τοποθετημένη και στη σωστή γωνία (αυτή η γωνία σημειώνεται συχνά στο πλάι της σκάλας).
• Αν δεν μπορείτε να λάβετε μέτρα για την πρόληψη μιας πτώσης, πρέπει να προσπαθήσετε να περιορίσετε τον κίνδυνο, ελαχιστοποιώντας το ύψος και/ή τις συνέπειες.

Εξετάστε προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο θα μεταφέρετε τον εξοπλισμό δειγματοληψίας και θα λάβετε το δείγμα.

• Όταν χρησιμοποιείτε σκάλες, πρέπει πάντοτε να έχετε τρία σημεία επαφής με τη σκάλα. Όταν ανεβαίνετε ή κατεβαίνετε θα χρειάζεται να έχετε και τα δύο χέρια ελεύθερα.
• Όπου η πρόσβαση είναι μέσω σκάλας, πρέπει να βρείτε έναν ασφαλή τρόπο να μεταφέρετε τα μέσα και τους περιέκτες δειγματοληψίας. Αυτό θα μπορούσατε να το κάνετε χρησιμοποιώντας ένα σακίδιο πλάτης ή τραβώντας τα πάνω με σχοινί αφού φτάσετε σε ασφαλή εξέδρα.
• Αν είναι αναγκαίο να λάβετε το δείγμα σας πάνω σε σκάλα και όχι σε εξέδρα, ίσως να μπορείτε να σταθεροποιηθείτε με το γόνατο ή γέρνοντας το σώμα σας πάνω στη σκάλα, αλλά είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείτε έναν ιμάντα προσαρτημένο στη σκάλα.

Πρέπει καταρχάς να προσπαθήσετε να αποφύγετε και στη συνέχεια να αποτρέψετε μια πτώση πριν καταφύγετε στη λήψη μέτρων τα οποία απλώς θα ελαχιστοποιήσουν ή θα περιορίσουν τις συνέπειες.

• Παράδειγμα παρόμοιων μέτρων είναι τα δίχτυα ασφαλείας, διότι θα πρέπει να ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο τραυματισμού σε περίπτωση πτώσης.
• Επίσης, οι ιμάντες ή τα μέσα ανακοπής πτώσης ελαχιστοποιούν τον τραυματισμό, αλλά απαιτείται ειδική εγκατάσταση και εκπαίδευση.

Όταν χρησιμοποιείτε οποιοδήποτε εξοπλισμό για εργασία σε ύψος, θα πρέπει να βεβαιωθείτε ότι:

• είναι σύμφωνος με τα διεθνή πρότυπα ή τα ευρωπαϊκά πρότυπα·
• υπόκειται σε τακτική επιθεώρηση και σωστή συντήρηση·
• τα πρόσωπα που τον χρησιμοποιούν είναι εκπαιδευμένα να το χρησιμοποιούν με ασφάλεια και
• υπάρχει επίβλεψη της εργασίας για να διαπιστώνεται η ασφαλής εργασία των εργαζομένων.

Η συνήθης χρήση κλιμάκων ή πτυσσόμενων κλιμάκων δεν περιλαμβάνει μέτρα πρόληψης της πτώσης ή ελαχιστοποίησης των συνεπειών. Πρέπει, συνεπώς, να είστε σε θέση να αποδείξετε ότι δεν υπήρχε δυνατότητα επιλογής εναλλακτικού εξοπλισμού, διότι η εργασία είναι χαμηλού κινδύνου ή βραχείας διάρκειας.

Πρέπει να είστε ιδιαίτερα ενημερωμένοι για το αν υπάρχουν εύθραυστα υλικά στον χώρο στον οποίο εργάζεστε σε ύψος ή κοντά σε αυτόν, διότι αυτά αυξάνουν τον κίνδυνο. Μια εύθραυστη επιφάνεια θα μπορούσε να σπάσει, εάν κάποιος εργαζόταν σε αυτήν ή έπεφτε επάνω σε αυτήν. Τυπικά παραδείγματα είναι τα φύλλα για στέγες από ίνες αμιάντου και αμιαντοτσιμέντο και πολλοί φεγγίτες, αλλά και συζευγμένα υλικά σε σιλό.

Βεβαιωθείτε ότι:

• αποφεύγετε την ανάγκη να εργαστείτε επάνω σε ή κοντά σε εύθραυστες επιφάνειες ή να τις διασχίσετε, π.χ. εργαζόμενοι κάτω από αυτές χρησιμοποιώντας ένα κινητό ικρίωμα ή πάνω από αυτές χρησιμοποιώντας εξέδρα διαφυγής·
• αποτρέπετε την πτώση χρησιμοποιώντας στερεωμένους διαδρόμους με προστατευτικά κιγκλιδώματα για να διασχίσετε μια εύθραυστη οροφή αμιαντοτσιμέντου ή χρησιμοποιείτε τις κατάλληλες εξέδρες εργασίας με προστατευτικό κιγκλίδωμα όταν εργάζεστε επάνω σε ή κοντά σε εύθραυστη επιφάνεια·
• ελαχιστοποιείτε τις συνέπειες μιας πτώσης με τη χρησιμοποίηση διχτυών, αερόσακων ή συστημάτων ανακοπής πτώσης.

Να θυμάστε ότι η εργασία σε ύψος μπορεί επίσης να προστίθεται σε άλλους κινδύνους:

• Ο εξοπλισμός πρόσβασης θα μπορούσε να σας φέρει κοντά σε χαμηλές οροφές ή άλλες κατασκευές. Να ελέγχετε πάντοτε πριν χρησιμοποιήσετε τον εξοπλισμό και να φοράτε προστατευτικό της κεφαλής.
• Κίνδυνος ολίσθησης: διάφορες επιφάνειες θα μπορούσαν να είναι περισσότερο επικίνδυνες με το νερό, τον πάγο ή τη διαρροή υλικών.
• Κίνδυνοι πρόσκρουσης: ο εξοπλισμός πρόσβασης θα μπορούσε να έχει καλώδια, σχοινιά ή άλλους κινδύνους πρόσκρουσης προσαρτημένους σε αυτόν.
• Ηλεκτροπληξία: ο εξοπλισμός πρόσβασης θα μπορούσε να σας φέρει κοντά σε εναέρια ηλεκτρικά καλώδια. Τα μεταλλικά κινητά ικριώματα ή άλλος εξοπλισμός πρέπει να παραμένουν σε απόσταση από εναέρια ηλεκτρικά καλώδια, ανεξάρτητα από την τάση του ρεύματος ή τη χρήση.